İyi, Güzel, Muhteşem Yarın

There’s a great big beautiful tomorrow (İyi, güzel, muhteşem bir yarın var)

Shining at the end of every day (Her günün sonunda parlayan)

There’s a great big beautiful tomorrow (İyi, güzel, muhteşem bir yarın var)

And tomorrow’s just a dream away (Ve yarın sadece bir düş mesafesinde)

Man has a dream and that’s the start (İnsanın bir hayali var ve bu sadece bir başlangıç)

He follows his dream with mind and heart (Hayalini takip eder, aklı ve kalbiyle)

And when it becomes a reality (Ve hayali gerçekleştiğinde)

It’s a dream come true for you and me (O senin ve benim için gerçekleşmiş bir hayaldir)

So there’s a great big beautiful tomorrow (İyi, güzel, muhteşem bir yarın var)

Shining at the end of every day (Her günün sonunda parlayan)

There’s a great big beautiful tomorrow (İyi, güzel, muhteşem bir yarın var)

Just a dream away (Sadece bir düş mesafesinde)

Yıl 1964 … ABD’nin New York şehrinde Üçüncü Dünya Fuarı düzenlenmektedir. Fuar, “genişleyen bir evrende küçülen bir gezegen üzerinde insanoğlunun başarılarını” sergilemek üzere hazırlanmıştır.  Fuarın teması, Unisphere olarak isimlendirilen, 12 katlı paslanmaz çelikten yapılma bir dünya ile sembolize edilmektedir. Amerikalı şirketlerin ağırlıkta olduğu fuar, altı aylık iki dönem boyunca açık kalır.

Fuar en çok da, Walt Disney’in sesli animatronik (audio-animatronic) gösterisi ile akılda kalır. General Electric sponsorluğunda hazırlanan gösteri, İlerleme Atlıkarıncası (Carousel of Progress) adı verilen, döner platform üzerinde robot oyuncuların diyaloglarından oluşan bir sunumla sergilenir. Gösteri, toplam dört sahneden oluşmaktadır. Birinci sahnede 1900 yılının hemen öncesi, ikinci sahnede 1920’lerin başı, üçüncü sahnede 1940’lar ve son sahnede 1967 yılından sonraki herhangi bir zaman temsil edilir. Her sahnede robot oyuncular, ilerlemenin ve teknolojik gelişimin nimetlerinden bahsederler. Örneğin birinci sahnede anne, yeni bulaşık makinası ile işini sadece beş saatte bitirdiğini söyler sevinçle. İkinci sahnede baba, elektrikli ütü sayesinde artık yakalarının düzgün görünmesine sevinir. Bir önceki sahnede çocuk olan baba, üçüncü sahnede radyolarla otomatik kayıt cihazlarının artık tek bir ünite haline geldiğini, ilaveten ninenin işitme cihazına kavuştuğunu anlatır. Dördüncü sahneye gelindiğinde artık bilinen ürünler değil, gelecekte üretilecek aygıtlar anlatılır: Televizyon ünitesi video kayıt cihazını da içeren bir TV setine dönüşmüş, televizyon programları çok daha gelişmiştir. Artık sevilen şarkıları kaydetmek mümkündür. Hatta televizyon yayınları renkli olmuştur.  Şehrin üzeri koruyucu kubbeyle kaplandığı için, dışarıda hava nasıl olursa olsun, “içeride” hava kuru ve konforlu hale gelmiştir. General Electric sayesinde iklim kontrolü yapılmaktadır ve hatta nükleer santraller işlemektedir.

Böylece İlerleme Atlıkarıncası, izleyenlere elektrik öncesi dönemi, elektrik çağını, çağdaş yaşamı ve nihayet elektronik çağını temsil ederek, ilerlemenin erdemlerini anlatmaktadır.

Walt Disney, o yılki temsil için Richard/Robert Sherman kardeşlerden İlerleme Atlıkarıncası için bir şarkı yazmalarını ister. Sherman kardeşler de There’s a Great Big Beatufil Tomorrow şarkısını yazarlar. Şarkı sözleri iyimserlik yaymaktadır: Her günün sonunda parlayan, iyi güzel, muhteşem bir yarın var.

Cyberpunk, 1980’lerde bir post modern bilim kurgu türü yükselmeye başlamıştı.  Cyberpunk türü, genellikle karamsar bir geleceği anlatır. Türün ana kahramanları çoğunlukla hacker’lar, yarı-insan yarı robot yaratıklar, dünyayı ele geçirmiş dev şirketlerin karanlık yöneticileri, kaçaklar, uzay korsanı gibi suçlulardır. Cyberpunk’ta insan, bir biyolojik tür olmaktan ziyade, makinalarla birleşmiş ve karışmış yapay bir tür olarak karşımıza çıkar.

William Gibson, bu türün öncüsü kabul ediliyor. Aynı tür içinde sınıflandırılmasalar da, Philip K. Dick, Stanislaw Lem, Harlan Ellison, J.G. Ballard gibi yazarlar da yer yer cyberpunk ögeler kullandılar.

Blade Runner, Total Recall, 12 Maymun, Minority Report, Terminator ve The Sarah Connor Chronicles serileri, Matrix üçlemesi, Cyberpunk türünün sinemada en iyi tanınan ürünleri.

1980 ve 1990’larda Cyberpunk türünde romanlar okuyup, filmler seyrederek büyüyen kuşakların yeni fikirlerle harmanladığı ürünlere postcyberpunk adı veriliyor.

Cory Doctorow, 1971 doğumlu Kanadalı bir blogcu, gazeteci, bilim kurgu ve gençlik edebiyatı yazarı. Doctorow aynı zamanda Boing Boing isimli bir blog’un ortak-yayımcısı. 2000 yılından beri yayımlanmış pek çok romanı ve kısa öyküsü var. Kitapları ve blog sayesinde pek çok da ödül almış. Doctorow’un bilim kurgu yazıları, postcyberpunk türünde.

IyıGuzelMuhtesemYarinDoctorow’un 2011 yılında yayımlanan İyi Güzel, Muhteşem Yarın (The Great Big Beautiful Tomorrow) isimli romanı, esin kaynağını Disney’in İlerleme Atlıkarıncası’ndan alıyor. İGMY, popüler kültürün pek çok unsurunu içeren bir roman. Roman, mekasıyla Detroit sokaklarında wumpus avına çıkmış, “ölümsüz çocuk” Jimmy Yensid’in birinci tekil şahıs anlatımlarıyla başlıyor. Meka (mecha) Japonca’dan türetilmiş ve mekanik sözcüğünü çağrıştırmak üzere kullanılan yeni bir kelime. İnsanların kumanda ettiği robot makineleri anlatmak üzere kullanılıyor. Mekalar, genellikle Star Wars filmindekilere benzer savaşçı/dövüşçü makinalar.  Pek çok zaman, Doctorow’un romanında olduğu gibi, insanların sinir ya da kas sistemleriyle eşgüdümlü çalışabilen savaş/dövüş makinaları olarak resmediliyorlar. Wumpus bilgisayar çağının ilk yıllarında, 1972 (ya da 1973) yılında bir üniversite öğrencisi tarafından yazılmış BASIC temelli Hunt the Wumpus (Wumpus avı) oyununda adı geçen canavarın adı. Romanın baş kahramanı Jimmy Yensid’in soyadına gelince … Yen Sid, 1940 tarihli Walt Disney üretimi Fantasia isimli animasyon filminin kahramanı olan büyücünün ismi.

Böylece Doctorow’a esin kaynağı olan pop kültür unsurlarını listelemiş oluyoruz: Bilim kurgu edebiyat türünden cyberpunk, Hollywood sineması, Walt Disney’in İlerleme Atlıkarıncası, Disney karakterleri ve bilgisayar oyunları. Bu pop kültür unsurlarını bir felaket-sonrası (post-apocalyptic) dünyaya yerleştirip, ilerleme ve değişim, ölümsüzlük ve yaşam, teknoloji karşıtı cemaatler ve genetik mühendisliği, makinalaşmış sürüler ve onlara karşı savaşan gerilla milisleriyle harmanlayınca da ortaya postcyberpunk İyi Güzel Muhteşem Yarın kısa-romanı çıkmış. Kitapta adı geçen kültçü cemaatler (ağaçdelileri ve kafası-devreliler) romanın sadece tamamlayıcı ve gülünç unsurları. Tüm yakın zaman romanlarında olduğu gibi, İGMY’da da cinsellik ve şiddet yer alıyor; Cinsellik ölümsüzlükten vazgeçme nedeni, şiddetse arzulanan dünyayı korumak ya da yeniden kurmak için. Romanın yarıya yakınının bilgisayar oyunlarında canavarlarla savaşmaya benzer anlatımlarla dolu olması ise, yer yer romanı bilim kurgudan ziyade video oyunlarına benzetiyor.

İGMY, tipik bir post-modern edebiyat ürünü; Ele alınan konulardan ziyade ana kahramanın izlenimlerine ve duygularına odaklı, tüm toplumsal oluşumlara alaycı ve eleştirel bakışa sahip, olay ve olguları derinlemesine sorgulamayan, pop kültür ürünlerini anlatımın özüne yerleştiren, paradokslarla yüklü ve paranoyak.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s